Innovatie en Uitvoering in Actie
Herengracht – Den Haag
Voor de herbestemming van de rijksmonumenten aan de Herengracht in Den Haag voerde VIS Architecten een diepgaand bouwhistorisch onderzoek uit, dat verrassende vondsten en waardevolle inzichten opleverde voor het restauratieproces.
2018
Opdracht
Bouwhistorisch onderzoek
Categorie
3D-laserscanning, Bouwhistorisch onderzoek & waardestelling, Monument
Locatie
Den Haag
/
De monumentale panden
In opdracht van een projectontwikkelaar voerde VIS Architecten een bouwhistorisch onderzoek uit naar Herengracht 17 en 19, twee monumentale panden in het centrum van Den Haag. De panden, oorspronkelijk gebouwd als woonhuizen, kwamen in 1969 in bezit van het Rijk en werden jarenlang als kantoor gebruikt. In 2015 zijn ze verkocht aan een private partij met als doel de woonfunctie te herstellen.
Wegens de vele bouwkundige veranderingen die in de loop der eeuwen plaatsvonden, was een diepgaand bouwhistorisch onderzoek noodzakelijk. Dit moest bijdragen aan goed onderbouwde keuzes in het bouwproces, met respect voor de historische en monumentale onderdelen van de panden.
Onze aanpak: Bouwhistorisch onderzoek
Het onderzoek bracht meerdere verrassende elementen aan het licht, waaronder diverse bouwfasen en inzichten in de stedenbouwkundige ontwikkeling vanaf de 17e eeuw. Een gedetailleerde dateringskaart van de hoofdplattegronden toont de historische gelaagdheid en bouwkundige veranderingen van de panden door de eeuwen heen. De daarop gebaseerde waardestelling geeft aan welke onderdelen van bijzonder belang zijn en vormt een leidraad voor zowel bouwpartners als overheidsinstanties bij het beoordelen van aanpassingen.
De geschiedenis van de Herengracht startte rond 1593, met de aanleg van de gracht tussen de Korte Poten en de Bezuidenhoutseweg. In de 17e eeuw begon de bebouwing, onder andere door de invloedrijke familie Pauw. Gedurende de 18e en 19e eeuw werden de panden meermalen verbouwd, waaronder een grote renovatie van nr. 19 in 1753 naar ontwerp van architect Pieter de Swart.
Gedurende de 20e eeuw volgden opnieuw ingrijpende verbouwingen, onder andere in verband met de aanpassing naar kantoorfuncties. Veel oorspronkelijke interieurdetails verdwenen bij de verbouwing in 1969. Dankzij het bouwhistorisch onderzoek van VIS Architecten zijn nu de monumentale waarden in kaart gebracht, en wordt de basis gelegd voor een verantwoorde herbestemming waarin het rijke verleden van deze panden behouden blijft.
Afbeelding rechts: Bewerkte kadastrale uit 1820
Van toen naar nu
Links een oude zwart-wit foto van een van de monumentale panden aan de Herengracht in Den Haag, vergeleken met het pand tegenwoordig.
Oude afbeeldingen en plannen
Schilderij van de Herengracht door BJ van Hove
Herengracht in 1700 door D. Marot
Trappenhuis Herengracht
Kantoorruimte
Wand en plafondschildering entreehal
Dateringsplattegrond rijksmonument Herengracht
