Voor een rijksmonumentale boerderij in Voorschoten ontwierp VIS Architecten een duurzame verbouwing en uitbreiding, waarbij historische lagen behouden blijven en toekomstbestendige gezinsbewoning centraal staat.
Opdracht
Categorie
Locatie
/
Een 17e-eeuwse boerderij, een jong gezin en de wens om comfortabel te wonen zonder geschiedenis te verliezen. Dat was de uitdaging aan de Kniplaan in Voorschoten. VIS Architecten gaf het monument een nieuwe laag, waarin oude verhalen en duurzaam comfort samenkomen.
Aan de Kniplaan in Voorschoten staat een boerderij met een lange geschiedenis, die teruggaat tot ten minste de 17e eeuw. Het pand is herkenbaar aan zijn traditionele krukhuisvorm; een variant van het klassieke hallehuis, met een L-vormige plattegrond en een opkamer boven de voormalige melkkelder. Door de eeuwen heen heeft vooral het stalgedeelte meerdere uitbreidingen en verbouwingen ondergaan. Hoewel een ingrijpende restauratie in 1962 het oorspronkelijke karakter heeft aangetast met wijzigingen in vensters, hoofdentree en verdwenen bepleistering, bleef de boerderij zijn monumentale uitstraling behouden. Het interieur draagt nog altijd het verhaal van een woongedeelte met opkamer, koelkelder, voormalige spoelkeuken en het stalgedeelte.
In 2018 werd VIS Architecten gevraagd om een ontwerp te maken voor de verbouwing en uitbreiding van deze Rijksmonumentale boerderij en het bijbehorende zomerhuis. Het doel was een woning geschikt voor een jong gezin met kleine kinderen en een zomerhuis voor bewoning door één van de ouders, waarbij het rijke verleden van het pand behouden zou blijven.
De grootste uitdaging lag in het combineren van hedendaags comfort met een respectvolle benadering van een monumentaal pand. De boerderij moest grondig worden verduurzaamd, zonder dat de historische structuur en uitstraling verloren gingen. Tegelijkertijd moest het ontwerp functioneel zijn: het gezin en de ouder moesten elk hun eigen woonruimte hebben, en het grote volume van de boerderij vereiste een doordachte aanpak van isolatie en energievoorziening.
VIS Architecten kreeg niet alleen de ontwerpopdracht, maar ook de verantwoordelijkheid voor de volledige omgevingsvergunningsaanvraag en het toezicht op de uitvoering. Zo konden wij de kwaliteit van de restauratie en de verduurzaming van dichtbij bewaken, en het project integraal begeleiden.
Bij de verbouwing koos VIS Architecten ervoor om niet terug te gaan naar één specifieke bouwfase, maar de verschillende lagen van de boerderij te behouden. De nieuwe ingrepen werden als een nieuwe laag toegevoegd, in lijn met de filosofie van erfgoedarchitectuur waarin historische groei leesbaar blijft. De indeling van het gebouw veranderde nauwelijks, zodat het monumentale karakter intact bleef, maar binnen werden moderne voorzieningen geïntegreerd.
De boerderij werd volledig verduurzaamd: de vloeren, wanden en het nieuwe rieten schroefdak werden grondig geïsoleerd, en een grondwarmtepomp voorziet het huis van duurzame verwarming. Een naastgelegen schuur kreeg zonnepanelen, waarmee de totale elektriciteitsbehoefte van het complex wordt gedekt. Zo combineert het pand een energiezuinige infrastructuur met een respectvolle restauratie van historische elementen, zoals de opkamer en de overgebleven bouwhistorische details in het interieur.
Het resultaat is een harmonieuze balans tussen oud en nieuw: een comfortabele en duurzame woonomgeving die het verhaal van de boerderij en de regio voortzet. Het monumentale karakter van het pand blijft zichtbaar in de L-vormige indeling, de opkamer, koelkelder, voormalige spoelkeuken en het stalgedeelte als kenmerkende ruimten. Tegelijkertijd biedt het huis modern comfort, geschikt voor het gezin en de ouder die er wonen. Zo vertelt de boerderij aan de Kniplaan niet alleen haar eigen geschiedenis, maar omarmt zij ook de toekomst.
