Voor de monumentale Wormerveerse Vermaning uit 1831 ontwierp VIS Architecten een ingrijpende restauratie en herbestemming tot cultureel centrum, met behoud van karakter en ruimte voor nieuw gebruik.
Opdracht
Categorie
Locatie
/
De monumentale Wormerveerse Vermaning uit 1831 is een uniek voorbeeld van doopsgezinde kerkarchitectuur in de Zaanstreek. In opdracht van de Stichting Wormerveerse Vermaning werkte VIS Architecten aan de restauratie en renovatie van het gebouw, met als doel het geschikt maken voor een nieuwe, culturele functie. De herbestemming beoogt een breder en intensiever gebruik als cultureel centrum, waar plaats is voor concerten, tentoonstellingen, lezingen, recepties, repetities en kerkelijke vieringen.
Het kerkgebouw is oorspronkelijk ontworpen door Hendrik Springer, de winnaar van een landelijke architectuurwedstrijd uitgeschreven door de Friesche Doopsgezinde Gemeente van Wormerveer. De vermaning werd gerealiseerd in neoclassicistische stijl, en geldt als de eerste stenen doopsgezinde kerk in de regio.
Het restauratieplan voorziet in het behoud van het monumentale karakter, met specifieke aandacht voor elementen als de tongewelven, de lengte-opstelling van de banken en de bijzondere verlichting in de stijl van het Nieuwe Bouwen, aangebracht bij het honderdjarig bestaan in 1931. Deze verlichting is een zeldzaam voorbeeld van modernistische toevoeging aan een historisch interieur, vergelijkbaar met armaturen in het raadhuis van Dudok in Hilversum. De Vermaning werd al multifunctioneel gebruikt voor tentoonstellingen, concerten en lezingen, en is ook repetitieruimte voor twee operetteverenigingen. Met het plan wordt dit gebruik geïntensiveerd en wordt het gebouw actief ingezet als cultureel centrum voor de regio. In het noorden van Zaanstad is een tekort aan niet-commerciële culturele zaalruimte. De Vermaning biedt hier, met haar aangepaste prijsstelling en monumentale sfeer, een geschikt alternatief voor uiteenlopende activiteiten zoals exposities, lezingen, concerten, vergaderingen, huwelijkssluitingen, rouwbijeenkomsten en cursussen.
Uit funderingsonderzoek bleek dat herstel nodig was aan de consistorieruimte, het catechisatielokaal en de kerkzaal zelf. Daarnaast zijn aanpassingen gedaan om het gebouw geschikt te maken voor intensief gebruik: de zolderverdieping is ingericht als werkruimte, de consistorie en het catechisatielokaal zijn heringericht tot kantoor en ontvangstruimte, de kelder is uitgebreid voor archiefopslag, de entree is aangepast, een nieuwe toiletgroep is gerealiseerd, en ook een materiaalberging en een verbeterde elektrische installatie zijn toegevoegd. Minder urgente werkzaamheden, zoals het herstel van stucwerk, het aanbrengen van dubbele beglazing en de vervanging van de geluidsinstallatie, worden in een latere fase uitgevoerd. Met deze ingrepen wordt het historische karakter behouden, terwijl het gebouw tegelijkertijd toekomstbestendig wordt gemaakt als volwaardig cultureel centrum.
Links een historische afbeelding van de Vermaning, ten opzichte van de Wormerveerse Vermaning in haar huidige interieur.
