In opdracht van de gemeente Hirado onderzocht VIS Architecten vanaf 1994 de historische VOC-pakhuizen uit de 17e eeuw. Het project resulteerde in de herbouw van de pakhuizen, voltooid in 2011, als tastbare herinnering aan de Hollandse handelsgeschiedenis in Japan.
Opdracht
Categorie
Locatie
/
In opdracht van de Gemeente Hirado startte Vis Architecten in 1994 een bijzonder internationaal project: het bouwhistorisch onderzoek en de reconstructie van twee VOC-pakhuizen die in 1637 en 1639 gebouwd zijn op het Japanse eiland Hirado. Deze reconstructie maakt deel uit van een bredere inspanning om het Nederlandse erfgoed in Japan te documenteren en toegankelijk te maken voor het publiek.
De reconstructie is gebaseerd op diepgaand archiefonderzoek van de Japanse lector Kazuhiro Yukutake, die onder andere de “Memorie ende Specificatie vant nieuwe packhuijs int comptoir Firando” uit 1639 in het Algemeen Rijksarchief bestudeerde. Deze unieke bron gaf inzicht in de afmetingen, materialen en kosten van de oorspronkelijke pakhuizen. Omdat geen tekeningen of afbeeldingen van de gebouwen bewaard zijn gebleven, bood deze documentatie het fundament voor de herbouw.
In 1995 presenteerde Vis Architecten de eerste reconstructie van het grootste pakhuis aan de burgemeester van Hirado. De reconstructie was gebaseerd op uiteenlopende bronnen, zoals oude VOC-registers, archeologische opgravingen, bewaard gebleven bouwfragmenten (zoals een sluitsteen met VOC-embleem) en vergelijkbare 17e-eeuwse pakhuisarchitectuur uit Nederland en het Verre Oosten. Ook een ets van Hirado uit 1621, waarop de kademuren zichtbaar zijn, hielp bij het bepalen van de context.
De bouw van de oorspronkelijke pakhuizen begon in 1637, hoewel de Nederlanders al sinds 1609 in Hirado gevestigd waren. De stenen pakhuizen boden betere bescherming tegen brand, diefstal en weersinvloeden. Kort na voltooiing werden de gebouwen echter gesloopt op bevel van de Shogun, nadat inspecteurs het christelijke jaartal op de gevels als bedreiging zagen. De Hollanders werden vervolgens verbannen naar het eiland Decima, waar zij de enige westerse handelaren bleven die toegang hadden tot Japan gedurende meer dan twee eeuwen.
In de jaren 1990 ontstond in Hirado nieuwe belangstelling voor het Nederlandse erfgoed, mede dankzij projecten als Huis Ten Bosch. Met steun van de Japanse overheid werd in 1998 een seminar georganiseerd, gevolgd door een nieuwe archeologische opgraving. Op basis van de nieuwste inzichten en maquettes van Ron Kozel kon de herbouw in 2011 worden voltooid. De VOC-pakhuizen maken nu deel uit van het schaalgebouw van de Hirado VOC-factory en zijn permanent te bezichtigen.