Boerderij De Eschpolder in Rotterdam werd tussen 1999 en 2009 grondig gerestaureerd en herbestemd tot dagopvang voor BoumanGGZ. VIS Architecten bracht oorspronkelijke elementen terug en paste de gebouwen aan voor multifunctioneel gebruik.
Opdracht
Categorie
Locatie
/
Na het overlijden van beeldhouwer Jan Vlasblom in 1998 werd de toekomst van de Eschpolderboerderij aan de Nesserdijk 262 in Rotterdam onderwerp van gesprek. Jarenlang stond de locatie op de nominatie om te verdwijnen, maar mede dankzij de inzet van Stichting Eschpolder Den Oord en de toenemende waardering onder Rotterdammers voor dit stukje agrarisch erfgoed onder de Brienenoordbrug, bleef het boerderijcomplex behouden.
Uiteindelijk nam Stichting Volkskracht het erf en de opstallen over van de Gemeente Rotterdam, met als doel het boerderijcomplex – bestaande uit een rijksmonumentale boerderij, koestal en paardenstal – te restaureren en te herbestemmen. Vis Architecten kreeg de opdracht voor de volledige restauratie van het complex, met als toekomstig hoofdgebruiker Stichting Bouman GGZ.
Het boerderijcomplex bestaat uit een boerderij, paardenstal en koestal. De boerderij, gebouwd in het tweede kwart van de 19e eeuw en gericht op zuivelverwerking, behoort tot het hallenhuistype. De oorspronkelijke indeling, met deel, voergang, mestgangen en hooizolder, was nog grotendeels intact. Vis Architecten bracht de oorspronkelijke structuur terug en herstelde onder meer de onderslagbalken en standvinken. In het woondeel werd een grote woonkeuken gerealiseerd met behoud van de monumentale stookplaats. De boerderij werd zo geschikt gemaakt voor multifunctionele dagopvang, terwijl de woonvertrekken grotendeels behouden bleven.
Ook de koestal en aangrenzende wagenschuur ondergingen een grondige restauratie. Oorspronkelijk was de staat van deze gebouwen zo slecht dat afbraak werd overwogen, maar door het terugvinden van oorspronkelijke onderdelen en nieuwe inzichten werd besloten tot behoud. De koestal werd opnieuw gefundeerd met een betonplaat op buispalen en het oorspronkelijke stalpatroon is in de nieuwe vloerafwerking zichtbaar gehouden. Vis Architecten integreerde in de wagenschuur moderne voorzieningen zoals sanitair en een kantoorruimte, waarmee deze geschikt werd gemaakt voor de nieuwe functie en tegelijk de stabiliteit van de koestal verbeterde.
De Paardenstal, gebouwd in 1886, bleek na het verwijderen van klimop structurele schade te vertonen, waarop verstevigende maatregelen zijn genomen, waaronder een verzwaarde en deels ingekaste beganegrondvloer. De oorspronkelijke indeling werd deels verwijderd om een grote open werkplaats mogelijk te maken, maar met behulp van een nieuwe staalconstructie op de oorspronkelijke posities van de muren bleef het historische beeld behouden. Op de hooizolder werd een kantine met keuken gerealiseerd, waarmee de oorspronkelijke ruimtelijkheid behouden bleef.
Met het herstel van Boerderij de Eschpolder heeft Vis Architecten een waardevol voorbeeld van agrarisch erfgoed in Rotterdam duurzaam geconserveerd én aangepast voor maatschappelijk hergebruik. De restauratie draagt bij aan het behoud van een groene oase in de stad en toont aan hoe monumentaal erfgoed en hedendaagse functies in harmonie kunnen samengaan.
Hieronder een vergelijking van de voorkant van Boerderij de Eschpolder in Rotterdam voor en na de restauratie.
