Innovatie en Uitvoering in Actie
Johan de Witthuis – Den Haag
VIS Architecten restaureerde en verduurzaamde in twee fasen het zeventiende-eeuwse Johan de Witthuis in Den Haag, waarbij de historische lagen van dit rijksmonument zorgvuldig zijn behouden en versterkt.
2020
Opdracht
Restauratie, verduurzaming, bouwhistorisch- en kleurenonderzoek
Categorie
Herbestemming, Monument, Restauratie, Verduurzaming
Locatie
Den Haag
/
Het pand
Het Johan de Witthuis aan de Kneuterdijk in Den Haag is een van de best bewaarde voorbeelden van het Hollands Classicisme en grotendeels ontworpen door Pieter Post. Het rijksmonument kent een rijke geschiedenis, waarin zeventiende-eeuwse plafonds, achttiende-eeuwse interieurs en latere modernisaties elkaar afwisselen. Gebouwd als representatief stadspaleis, fungeert het tegenwoordig als vergader- en ontvangstlocatie voor het Rijk. Het huis onderging eerder al een ingrijpende restauratie tussen 1957 en 1966, onder leiding van C.W. Royaards. Deze restauratie bepaalde lange tijd het aangezicht van het gebouw, maar na verloop van tijd was opnieuw ingrijpen noodzakelijk. In 2001 kwamen nieuwe bouwkundige gebreken aan het licht, wat leidde tot een grootschalige restauratie en herinrichting vanaf 2002. In 2020 werd VIS Architecten wederom betrokken bij een vervolgproject gericht op verduurzaming
Onze aanpak: Restauratie, verduurzaming, bouwhistorisch- en kleurenonderzoek
VIS Architecten begeleidde zowel de restauratie van 2002–2003 als het onderhouds- en verduurzamingsproject van 2020. Bij de eerste restauratie lag de nadruk op behoud en herstel van het historische karakter, met een sterke focus op de gelaagdheid van het gebouw. Bouwhistorisch onderzoek en kleuronderzoek gaven richting aan de keuzes. Beschilderde balklagen werden vrijgelegd en geretoucheerd, het souterrain kreeg nieuwe wandtegels met hedendaagse motieven, en op de bel-etage werd de kleurstelling van 1837 hersteld. De zolder werd ingericht als multifunctionele ruimte met moderne faciliteiten, zonder afbreuk te doen aan het karakter van het pand.
In 2020 ontwierp en begeleidde VIS Architecten een omvangrijk verduurzamingsplan. De kap werd aan de buitenzijde geïsoleerd met EPS-platen, het loodwerk volledig vervangen en waar mogelijk de bestaande dakpannen hergebruikt. De ramen op de zolderverdieping zijn vervangen door identieke exemplaren met isolerend Van Ruysdaelglas. Aan de achterzijde werd een verhoogde bouwplaats ingericht om het werkproces te optimaliseren en overlast te beperken. Ook op de vliering en in het souterrain werden verbeteringen aangebracht, zoals geluidsisolatie, vochtwering en tegelherstel. Schilderwerk aan binnen- en buitenzijde, het reinigen van marmeren vloeren en restauratie van ijzerwerk en hout completeerden het onderhoud.
Door beide fasen is het Johan de Witthuis getransformeerd tot een toekomstbestendig en representatief rijksmonument waarin de historische gelaagdheid niet alleen behouden, maar juist versterkt wordt. Dankzij de zorgvuldige aanpak van VIS Architecten blijft het gebouw functioneren als waardevolle plek voor ontmoetingen en representatie binnen de rijksoverheid.
Van toen naar nu
Hieronder de open haard in het Johan de Witthuis, links een historische afbeelding, en rechts de open haard na de restauratie in 2003. In de fotogalerij hieronder ziet u ook een oud dubbelportret uit 1747 van Jan Frederik Bachman en Johanna Catharian van den Broek, waarin de open haard op de achtergrond zichtbaar is.
De restauraties in 2003 en in 2020
Tegelmuur voor de restauratie
Restauratie van een van de tegelmuren
Tegelmuur voor na restauratie
Tegelmuur voor de restauratie
Tegelmuur voor de restauratie
Tegelmuur na de restauratie
Het maakproces van bladgoud
Voegwerk na de restauratie
Trap detail voor de restauratie
Fronton voor en na
Lambrisering voor en na
Plafond voor de restauratie
Plafond na de restauratie
Kleurhistorisch onderzoek
