Innovatie en Uitvoering in Actie
Klokkentoren Oldeslo – Den Haag
VIS Architecten stelde een doordacht herstelplan op voor de klokkentoren van zorgcentrum Oldeslo in Den Haag, waarmee het luiden van de karakteristieke bronzen klokken op veilige en esthetisch verantwoorde wijze kon worden hersteld.
2017
Opdracht
Restauratie
Categorie
Restauratie, Vergunningen & Subsidies
Locatie
Den Haag
/
De klokkentoren
De klokkentoren van de kapel van zorgcentrum Oldeslo in Den Haag is een markant onderdeel van het gebouw, en heeft niet alleen architectonische, maar ook sociale en rituele waarde. In 2014 bleek uit een technisch onderzoek dat de betonnen constructie ernstige schade vertoonde, waaronder roestvorming en scheurvorming. Bovendien was de oorspronkelijke ophangconstructie van de luidklokken in 2005 gewijzigd.
De door een andere partij voorgestelde oplossing, namelijk het aanbrengen van zichtbare stalen verstevigingen aan de buitenzijde, werd door Stichting Zorggroep Oldael en de Doopsgezinde Gemeente Den Haag als ongewenst beschouwd. Bovendien was het stilleggen van de klokken, om veiligheidsredenen, aanleiding om op zoek te gaan naar een alternatief. VIS Architecten werd gevraagd om een verantwoord en esthetisch passend restauratieplan te ontwikkelen voor het herstel van de klokkentoren.
Onze aanpak: Restauratie
VIS Architecten startte met aanvullend historisch onderzoek en vond in het bouwarchief van de gemeente Den Haag de originele tekening van de klokkentoren uit 1960. Deze gaf inzicht in de oorspronkelijke betonconstructie en de oorspronkelijke manier van ophangen van de klokken. Tevens werd de leverancier van de klokken achterhaald: de Koninklijke Eijsbouts Klokkengieterij uit Asten, die nog beschikte over het complete klokkenarchief.
Het onderzoek toonde aan dat de wijziging van het luidmechanisme in 2005 de situatie drastisch had veranderd. De klokken worden sindsdien niet meer door middel van krukluidassen heen en weer gezwaaid, maar geslagen via een magneet- en tijdklokconstructie. Dit systeem veroorzaakt nauwelijks krachten op de betonconstructie, waardoor de eerder geconstateerde zorgen grotendeels ongegrond bleken.
VIS Architecten stelde een alternatief en technisch verantwoord restauratieplan op, bestaande uit drie onderdelen: de restauratie van de klokken, behoud van het aangepaste luidsysteem en het herstel van de betonnen toren met een afwerking van fijn gewassen grind, conform de oorspronkelijke uitstraling. De bestaande schade door betonrot werd hersteld door het blootleggen, ontroesten en conserveren van de wapening, waarna een gespecialiseerde betonrestaurateur de betonnen vlakken herstelde en de originele grindafwerking nauwkeurig reproduceerde.
De toren bevat drie bronzen klokken van verschillende grootte, klank en inscriptie:
-
De grootste klok (g2, Ø 515 mm, 85 kg) draagt het opschrift: “WEEST NIET BEZORGD”
-
De middelste klok (a2, Ø 460 mm, 60 kg): “VERBLIJD U IN DEN HEER”
-
De kleinste klok (b2, Ø 410 mm, 43 kg): “UW WIL GESCHIEDE”
Dankzij het aangepaste luidsysteem kunnen de klokken nu weer veilig klinken tijdens bijzondere gebeurtenissen voor bewoners, personeel en omwonenden, zonder de betonconstructie te belasten.
De klokken
Bovenkant klokkentoren
